Bu makale 12-08-2011 tarihinde saat 16:58:49 iken yazılmıştır.Bugüne kadar 170 defa okunmuştur...
Sponsor Bağlantılar:
Mehmet Öz Tavsiyeli Orjinal Afrika Mangosu Şimdi Türkiye'de!
Sıklıkla, sporun sağlığı bozan bir çok faktörün kaynağı olduğu unutulur.
Sporun yararlarını bir tarafa koyarak, "hasta olmak istiyorsanız spor
yapın" da diyebiliriz.
Yılda milyona yakın ölümün spordan
kaynaklandığı tahmin edilir. Ölümler yalnızca, otomobil yarışçıları ya
da alpinistler gibi üst düzey sporcuların şaşırtıcı kazalarından
kaynaklanmaz. Ölümlerin çoğu yetersiz hazırlanma yanlışlıklarından da
kaynaklanır; güneş altında tenis oynamak, çok yoğun bir koşu sonrası ya
da yüzerek gereğinden fazla kuvvetine güvenerek plajdan çok uzaklara
açılma sonrası kramp girmesi nedeniyle boğulmaların görülmesi
Spora
başlarken mutlaka çok dikkatli olunmalı ve hekimin öğütleri göz önüne
alınmalıdır. Kırk yaşından sonra, sağlıklı olsanız bile, özellikle
kardiyak yıkımlardan sakınmak için düzenli olarak hekim kontrolünden
geçmek gerekir. Spora bağlı kazalar ve sonuçlarını 4 guruba
ayırabiliriz; kalp-damar bozuklukları, travmatik sorunlar, hareket
sisteminde aşırı işlevsel sorunlar ve dopinge bağlı sorunlar.
1.
Hareket sistemi üzerine: Hareket sisteminde görülen rahatsızlıklar çok
fazladır fakat ağır bir sorun değildirler. Önem derecesine göre
sıralayacak olursak;
Kas tutuklukları; bu sonunlar, aşırı bir
çalışma sonrası kaslarda biriken aşırı toksinlerin, özellikle laktik
asitin birikmesinden kaynaklanır. Bu olay çalışmadan 24 saat sonra
başlar ve 2-3 gün kadar sürebilir. Bu durum da çok su içmeli ve kaslara
yumuşatıcı pomadlar sürülmelidir. Sauna ya da sıcak bir banyo iyi bir
etki sağlayabilir.
Kasılma; istemsiz kas kasılmalarıdır, refleks
bir reaksiyondan, aşırı uzamadan ya da eklem travmasından
kaynaklanırlar. Olayın durumuna göre kas üzerine buz ya da tersine,
sıcak banyo ve masaj uygulanır.
Uzama;kas liflerinin gerilmesine
neden olan, kasın elastikiyet sınırının aşılmasıdır. Bu durumda zorunlu
olarak tüm masajlardan kaçınmak ve liflerin toparlanması için 10 gün
beklemek gerekir.
Lif kopması; belirli sayıda kas liflerinin
yırtılmasından kaynaklanır ve beraberinde kas düzeyinde bir iç kanama
görülür. Masaj sakıncalıdır, iyileşme en az bir ay sürer.
Kas Yırtılması; kasın yırtılması çok ağır bir tablo oluşturur. Cerrahi bir girişim gerektirir.
Tendinit;
sporcularda sıklıkla görülür. Genellikle aşil tendonunda, pubisde, diz
kapağında, uyluk addüktörlerinde ve dirsekte odaklanırlar (tenisçi
dirseği). Tendinitler bazen tüm sportif aktivitelerin bir süre
kesilmesini zorunlu kılar.
2. Kalp-damar sistemi üzerine; kalbin,
saygı gösterilmesi gereken sınırlarının bilinmesi gerekir. Bu tür
riskler özellikle; uzun süreden beri spor yapmayan, hiçbir ön hazırlığı
olmayan, akşam karar verip sabah başlayan, kırk yaş üzeri yetişkinlerde
ortaya çıkmaktadır.
Çok anlamlı bir örnek squaç tır ve
görünmediği kadar çok şiddetli bir spordur. Tenis ve koşu da, özellikle
güneş altında uygulandıkları zaman, bazen tehlikeli sporlar olarak
ortaya çıkarlar.
Sigara içmek ya da önemli bir fizik aktiviteden sonra saunaya girmek gibi yanlışlardan da kaçınmak gerekir.
3.Doping;
Yıllardan beri doping sorunu kaygı verici boyutlara ulaşmıştır, 1988
de Seul Olimpiyatlarında Ben Johnson un altın madalyasının geri
aalındığı hatıralardadır. Doping olarak kullanılan ürünlerin listesi
hayli kabarıktır, özellikle yapay olarak performansta iyileşme sağlayan
anabolizanlar ön sırayı almaktadır. Bunlar çoğunlukla vitaminler gibi
psikolojik etkiye sahiptirler. Üstelik, düşüncesizce bu riski göze alan
sporcuların yaşam ve sağlıkları için gerçek bir tehlike oluştururlar.
Anabolizanlar;
bunlar hormonlardır, erkek testosteronu olarak takdim edilirler. Yoğun
bir antrenmanı uygulamak koşuluyla önemli ölçüde kas kitlesini
artırırlar. Kaslarda kitle artışı görülse bile tendonların üzerine
hiçbir etkileri yoktur, kasın kasılma kuvveti tarafından kopmalar
olabilir.
Anabolizanlar bazen tehlikeli tendon kopuklarına yol
açmaktadırlar. Bunun yanında, kadınlarda geri dönüşümü olmayan
erkekleşme, seksüel yaşam bozuklukları, bazen kanser (özellikle prostat
kanseri) gibi çok ağır tabloların kökenini oluştururlar.
Amfetaminler;
en çok bilinen ürünlerdir, uyarıcı ilaçlardır. Açlık duygusunu,
özellikle yorgunluk hissini yatıştırırlar. Yarışma esnasında öfori
sağlarlar ve sporcu kendisini yenilmez hisseder. Fakat, uzun sürede
önemli psikolojik bozukluklara yol açarlar, özellikle kişi sürekli
olarak hallisünasyonlar ile karşı karşıya kalır.
Kortikoidler;
strese karşı mücadeleye ve çabuk toparlanmaya olanak sağlarlar. Fakat,
hormonal sistemi tamamen bozarlar, kas ve tendon düzeyinde ağır
yaralanmalara yol açarlar, bazen diyabete neden olurlar ya da
kullanımlarından uzun yılar sonra osteoporoza yol açarlar.
Kardiyak
uyarıcılar; uzun zamandır, yarışma öncesi eritrosit enjeksiyonu,
özellikle dayanıklılık sporlarında destekleyici rol oynadığı sanıldı.
Oysa, bu doping tamamen etkisizdir ve günümüzde terk edilmiştir.
Kardiyak tonik olarak bilinen ünlü efedrin bir çok öksürük şurubu ve
burun damlası gibi ilaçlarda bulunur. Kafeinin aşırı tüketimi yasaktır,
fakat yinede kontrole yakalanmamak için 6-8 fincan içilebilir.
Medikal
kontrol; sportif bir aktiviteye başlamadan önce medikal bir kontrolün
yapılması kaçınılmazdır. Bu kontrol özel bir merkezde yapılmalıdır. Bu
kontrolün amacı, genel olarak bir sporu yapmaya ya da belli bir spor
için olası yasaklı durumların varlığını saptamayı amaçlar. Bu durum EKG,
kardiyak enzimler, röntgen ve hastanın muayenesi ile araştırılır.
Tıbbi Sorumluluk Reddi: Bu sitede yer alan yazıların tümü, bilgi edinmek isteyen ziyaretçiler için hazırlanmıştır. Bu bilgiler, hiç bir zaman hastalık ve diğer sorunlara yönelik teşhis ve tedavi amaçlı olarak kullanılmamalıdır. Sitede yer alan yazıların her türlü kullanımı ve uygulanması sonucu doğan hukuki, ahlaki, mesleki, sağlık ve yaşamsal sorunlar sadece bu eylemi gerçekleştiren kişilerin sorumluluğundadır. Bunlardan dolayı ortaya çıkabilecek hiçbir sorundan site ve yazarları sorumlu kılınamaz.
